Een cashloze samenleving is een samenleving waarin mensen de meeste transacties uitvoeren zonder fysiek geld, met behulp van digitale betaalmethoden zoals kaarten, digitale wallets en bankoverschrijvingen. In een volledig cashloos systeem accepteren ondernemingen geen papiergeld of munten meer voor dagelijkse aankopen.

Contactloze betalingen zoals ‘tap-to-pay’-kaarten en digitale wallets zijn populairder geworden sinds de COVID-19-pandemie. Daarnaast zijn betaalplatforms voor mobiel betalen zoals Apple Pay en Google Pay steeds gangbaarder geworden, waardoor je makkelijk kunt betalen zonder contant geld of kaarten.

En de cijfers vertellen een opvallend verhaal: in 2025 genereerde de wereldwijde betalingssector $ 2,5 biljoen aan inkomsten via 3,6 biljoen transacties wereldwijd.

Deze verschuiving verloopt echter niet overal hetzelfde. In veel delen van de wereld is contant geld nog steeds de eerste keuze. De richting van de verschuiving is echter duidelijk: steeds meer mensen en overheden stappen af van contant geld, gedreven door gemak, snelheid en de steeds betere mogelijkheden van digitale technologie.

Hieronder bespreken we waar bedrijven op moeten letten als ze overwegen of contant geld onderdeel moet blijven van hun betalingsstrategie.

Wat staat er in dit artikel?

• Wat is een cashloze samenleving?
  
• Hoe meet je of een land cashloos aan het worden is?
  
• Voortgang van cashloze initiatieven in belangrijke landen
  
• Overheidsbeleid en juridische overwegingen rond digitale betalingen
  
• Gevolgen voor klanten en ondernemingen in een cashloze wereld
  
• Voordelen van cashloos betalen versus contant betalen
  
• Hoe Stripe Payments kan helpen
  

Wat is een cashloze samenleving?

Een cashloze samenleving is een concept waarbij geld via digitale middelen van eigenaar wisselt in plaats van via fysieke bankbiljetten of munten. In de praktijk zou dit er zo uitzien dat klanten hun dag doorbrengen – koffie kopen, rekeningen betalen, boodschappen doen – zonder ooit een biljet of munt aan te raken. Dit idee is niet nieuw, maar de acceptatie ervan is toegenomen, aangedreven door de introductie van technologieën zoals creditcards, online overschrijvingen en mobiele wallets.

In een cashloze samenleving worden alle betalingen verwerkt via digitale netwerken. Banken houden een elektronisch register bij van transacties en mensen hebben via elektronische systemen toegang tot hun geld. De voordelen van cashloze samenlevingen kunnen zijn onder meer minder fysieke criminaliteit (omdat er geen tastbaar geld is om te stelen), lagere transactiekosten en het gemak van geen contant geld.

Maar een cashloze samenleving kent ook uitdagingen. Niet iedereen heeft gelijke toegang tot internet of andere technologieën die nodig zijn om volledig mee te kunnen doen in dit soort economie. Privacy is ook een punt van zorg, aangezien kwaadwillenden digitale transacties kunnen volgen en vastleggen. De overgang naar dit soort systeem vereist een zorgvuldige planning en een brede acceptatie van toegankelijke en veilige infrastructuur.

Landen bevinden zich in verschillende stadia van de overgang naar dit concept. Sommige landen hebben aanzienlijke stappen gezet – waarbij ondernemingen en klanten digitale betaalmethoden graag omarmen – terwijl andere nog steeds sterk afhankelijk zijn van contant geld. De trend naar digitale transacties wordt beïnvloed door technologische vooruitgang, overheidsbeleid en klantgedrag.

Hoe meet je of een land cashloos aan het worden is?

De meest directe maatstaf is het aandeel transacties dat zonder contant geld plaatsvindt – of dat nu met een kaart, mobiele betaling of bankoverschrijving is – wat kan worden bijgehouden via betalingsgegevens van de centrale bank of consumentenonderzoeken. In Zweden bijvoorbeeld is nu ongeveer 90% van de transacties cashloos, en vanaf 2025 gebruikt naar schatting 98% van de Zuid-Koreanen een of andere vorm van digitale wallet.

Daarnaast houden economen vaak de hoeveelheid contant geld in omloop bij als percentage van het bruto binnenlands product (bbp). Een andere handige maatstaf is de dichtheid en het gebruik van geldautomaatnetwerken. Aan de kant van de verkopers en infrastructuur zijn de percentages waarmee contant geld wordt geaccepteerd bij winkels, vervoerssystemen of openbare diensten belangrijke indicatoren.

De voortgang van initiatieven voor cashloos betalen in belangrijke landen

Sommige landen (en kleinere rechtsgebieden binnen die landen) stappen veel sneller af van contant geld dan andere. Op sommige plaatsen wordt contant geld nog steeds veel gebruikt; In andere wordt het zelden gebruikt en dan alleen in geïsoleerde omstandigheden. Hier is een blik op de positie van contant geld voor enkele van de meest ontwikkelde landen:

Verenigde Staten: geleidelijke invoering

De Verenigde Staten gaan steeds meer over op cashloze betalingen, met een flinke toename in het gebruik van mobiele wallet-apps en contactloze kaarten. Contant geld was in 2024 goed voor slechts 14% van alle consumentenbetalingen in de Verenigde Staten. Dit wordt gedreven door gemak en het uitgebreide netwerk van ondernemingen die elektronische betalingen accepteren. Uitdagingen in de Verenigde Staten zijn onder meer het voorzien in de behoeften van mensen zonder bankrekening en het wegnemen van zorgen over digitale veiligheid.

Verenigd Koninkrijk: versnelling van contactloos betalen

In het Verenigd Koninkrijk zorgt contactloze technologie ervoor dat contant geld steeds minder wordt gebruikt, vooral in steden en in het openbaar vervoer. De steun van de overheid en de financiële sector voor digitale betaaltechnologieën heeft klanten en ondernemingen ook aangemoedigd om deze methoden te gaan gebruiken. In 2024 was bijna 40% van de betalingen in het Verenigd Koninkrijk contactloos. Na het uitbreken van de COVID-19-pandemie gingen mensen nog vaker contactloos betalen, waardoor de overgang van contant geld in het land in een stroomversnelling kwam.

Japan: voorkeur voor contant geld

De relatie van Japan met contant geld wordt gekenmerkt door geavanceerde technologische mogelijkheden en een culturele voorkeur voor contant geld. In 2024 was 42,8% van de betalingen in Japan cashloos. De inspanningen om cashloos betalen te promoten zijn opgevoerd, waaronder overheidsinitiatieven om de acceptatie van elektronische betalingen te vergroten – vooral in gebieden met veel internationaal toerisme. Deze maatregelen omvatten subsidies voor ondernemingen die cashloze betalingssystemen installeren en fiscale stimulansen voor klanten.

Duitsland: voorzichtige acceptatie

De voorzichtige acceptatie van cashloze betalingen in Duitsland is te wijten aan de voorkeur van de bevolking voor privacy en controle over persoonlijke financiële gegevens. Maar de gewoonten van klanten lijken te veranderen: tussen 2019 en 2024 is het aantal jaarlijkse transacties met de debitcard in Duitsland gestegen van 3,9 miljard naar 10,9 miljard. Er is een geleidelijke verschuiving weg van contant geld, vooral onder jongere doelgroepen, die meer openstaan voor digitale transacties.

Elk van deze landen beweegt zich in zijn eigen tempo in de richting van cashloze samenlevingen, beïnvloed door verschillende culturele attitudes, overheidsbeleid, niveaus van technologische acceptatie en bereidheid van financiële systemen om dergelijke veranderingen te ondersteunen.

Overheidsbeleid en juridische overwegingen rond digitale betalingen

Overheden over de hele wereld ontwikkelen allerlei beleidsmaatregelen en initiatieven om digitale betalingen te stimuleren. Deze inspanningen omvatten het opzetten van digitale betaalinfrastructuur (zoals betalingssystemen en snelle internettoegang) en het voorlichten van het publiek over de voordelen en veiligheid van cashloos betalen. Sommige overheden stimuleren ondernemingen om digitale betalingen te accepteren door subsidies of belastingvoordelen aan te bieden voor het upgraden van hun betalingssystemen.

Maar beleidsmakers staan voor uitdagingen bij deze verschuiving naar digitale betalingen. Ze moeten ervoor zorgen dat de overgang naar een cashloze economie bepaalde groepen niet uitsluit, vooral degenen die geen toegang hebben tot technologie of bankdiensten. Beleidsmakers moeten ook iets doen aan zorgen over veiligheid en privacy met betrekking tot gegevensbescherming en digitale fraude.

Overheden streven ernaar een beleid zonder contant geld te bevorderen en tegelijkertijd op te treden als bewakers van eerlijke en toegankelijke financiële systemen voor alle burgers. Dit vereist een voortdurende discussie en een zorgvuldige afweging van sociaaleconomische factoren.

Moeten ondernemingen contant geld accepteren?

In sommige landen en regio's is het accepteren van contant geld een onderwerp van regelgeving en consumentenrechten. De regels met betrekking tot het accepteren van contant geld variëren per rechtsgebied, dus bekijk de wetgeving in het gebied waar je onderneming actief is voordat je een beslissing neemt over het accepteren van contant geld.

In de Verenigde Staten

De Amerikaanse regering heeft een veelzijdige aanpak gekozen om het gebruik van digitale activa te reguleren en te stimuleren. In het uitvoeringsbesluit van voormalig president Joe Biden over het waarborgen van een verantwoorde ontwikkeling van digitale activa wordt gesproken over een mogelijke digitale valuta van de Amerikaanse centrale bank (CBDC) en hoe zo'n valuta betalingssystemen zou kunnen verbeteren en financiële inclusie zou kunnen bevorderen.

De federale overheid heeft zich ook gericht op het verbeteren van de toegang tot financiële diensten en pleit voor systemen voor directe betalingen, zoals FedNow. Ze heeft ook gewerkt aan het verbeteren van de efficiëntie van grensoverschrijdende betalingen en aan het waarborgen dat digitale activa alle Amerikanen op een rechtvaardige manier ten goede komen. Op internationaal niveau heeft de Verenigde Staten hun invloed in mondiale organisaties aangewend om andere landen te helpen bij het ontwikkelen van infrastructuren voor digitale activa die de privacy van gegevens en financiële stabiliteit respecteren.

Gevolgen voor klanten en bedrijven in een wereld zonder contant geld

Naarmate de overgang naar cashloos betalen versnelt, kunnen ondernemingen er baat bij hebben om de betaalinfrastructuur als een strategisch middel te zien. Dat betekent investeren in redundante, schaalbare systemen die diverse betaalmethoden aankunnen zodra die opkomen.

Klantsegmentatie is ook belangrijk. Ondernemingen moeten de demografische gegevens van hun klanten afzetten tegen hun bereidheid om cashloos te betalen en de ondersteuning bij onboarding daarop afstemmen. Kostenstructuren verdienen een grondige analyse. Ondernemingen moeten hun tarieven toetsen aan verschillende scenario’s voor verwerkingskosten en beoordelen of het voor hun model zinvoller is om contracten met verwerkers te heronderhandelen of de kosten op te vangen via prijsaanpassingen.

Een andere prioriteit is operationele veerkracht, iets wat vaak over het hoofd wordt gezien totdat een systeem uitvalt. Een cashloze bedrijfsvoering zonder noodplan is kwetsbaar voor storingen, dus noodprotocollen zijn belangrijk. Tot slot zullen ondernemingen die de veranderingen in de regelgeving rond digitale betalingen volgen, meer ruimte hebben om hun overgang op hun eigen voorwaarden vorm te geven.

Voordelen van cashloos betalen versus contant geld gebruiken

Hoewel een cashloze samenleving veel voordelen kan hebben, zijn er ook nog steeds voordelen aan het accepteren van contant geld wanneer dat nodig is. Hieronder zie je hoe beide opties zich tot elkaar verhouden.

De toekomst van betalingen zal waarschijnlijk bestaan uit het behouden van contant geld als betaaloptie, terwijl digitale betaaloplossingen worden uitgebreid en verbeterd. Mensen zullen kunnen kiezen hoe ze transacties uitvoeren op basis van hun persoonlijke omstandigheden en voorkeuren. En ondernemingen, beleidsmakers en financiële instellingen moeten robuuste digitale betalingssystemen bieden naast een sterke infrastructuur voor contant geld, om zo een inclusief financieel systeem op te bouwen dat voldoet aan de behoeften van alle deelnemers.

Waarom sommige beleidsmakers de toegang tot contant geld nog steeds beschermen

Veel beleidsmakers zetten zich in om de toegang tot fysiek geld te behouden als bescherming tegen macro-economische instabiliteit. Bij technologische storingen, cyberaanvallen of systeemuitval zou een volledig cashloze samenleving ervoor kunnen zorgen dat mensen tijdelijk geen toegang hebben tot hun geld.

Meer in het algemeen wijzen sommige economen en toezichthouders op bail-in-scenario’s – waarbij failliet gaande banken mogelijk geld van spaarders mogen gebruiken om zichzelf te stabiliseren – als reden voor mensen om toegang tot contant geld buiten het banksysteem te behouden. Ook in situaties waarin centrale banken negatieve rentetarieven opleggen, dient contant geld als bescherming tegen de uitholling van digitale spaargelden.

Hoe Stripe Payments kan helpen

Stripe Payments biedt een uniforme, wereldwijde betaaloplossing waarmee elke onderneming, van groeiende start-ups tot internationale ondernemingen, online, fysieke en overal ter wereld betalingen kan ontvangen.

Stripe Payments kan je helpen met:

• Je afrekenervaring te optimaliseren: creëer een probleemloze klantervaring en bespaar duizenden technische uren met vooraf gebouwde betaalinterfaces, toegang tot 125+ betaalmethoden en Link, een wallet gebouwd door Stripe.
  
• Sneller uit te breiden naar nieuwe markten: bereik klanten over de hele wereld en verminder de complexiteit en kosten van multivalutabeheer met grensoverschrijdende betaalopties, beschikbaar in 195 landen in 135+ valuta's.
  
• Fysieke en online betalingen samen te voegen: bouw een unified commerce-ervaring op via online en fysieke kanalen om interacties te personaliseren, loyaliteit te belonen en inkomsten te laten groeien.
  
• Het verbeteren van de betaalprestaties: verhoog inkomsten met een reeks aanpasbare, eenvoudig te configureren betaaltools, waaronder no code-fraudebescherming en geavanceerde mogelijkheden om autorisatiepercentages te verbeteren.
  
• Sneller te werken met een flexibel, betrouwbaar platform voor groei: bouw voort op een platform dat is ontworpen om met jou mee te groeien, met een historische uptime van 99,999% en toonaangevende betrouwbaarheid.
  

Lees meer over hoe Stripe Payments je online en fysieke betalingen kan stimuleren, of ga er vandaag nog mee aan de slag.