In Duitsland vormt belasting toegevoegde waarde (btw) doorgaans een onderdeel van de verplichte informatie die moet worden opgenomen op een conforme factuur. De belastingwetgeving voorziet echter ook in bepaalde uitzonderingen waarbij de btw niet hoeft te worden vermeld of optioneel is. Het is belangrijk dat ondernemingen in Duitsland op de hoogte zijn van deze speciale gevallen om facturen correct op te stellen en belastingboetes te vermijden.

In dit artikel ontdek je wanneer ondernemingen in Duitsland facturen zonder btw kunnen uitschrijven en welke regels gelden bij facturatie binnen Duitsland, binnen de EU of naar een derde land (d.w.z. een land buiten de EU). Je komt ook meer te weten over gevallen waarin de btw-plicht verschuift naar de ontvanger van de goederen of diensten. Daarnaast krijg je een overzicht van de verplichte factuurgegevens voor verschillende bijzondere belastinggevallen en de meest voorkomende oorzaken van navorderingsaanslagen.

Kernpunten

• In uitzonderlijke gevallen kunnen ondernemingen in Duitsland facturen uitreiken zonder btw.
  
• Facturen zonder btw zijn toegestaan voor kleine ondernemers, in gevallen van bepaalde belastingvrijstellingen en voor grensoverschrijdende leveringen van goederen en diensten.
  
• Er gelden verschillende regels voor belastingvrijstellingen binnen Duitsland, binnen de EU en voor transacties met derde landen.
  
• De verleggingsregeling verschuift de btw-aansprakelijkheid naar de ontvanger.
  
• Fouten in de toepassing van de belastingregels kunnen leiden tot extra belastingaanslagen van de belastingdienst.
  

In welke gevallen kunnen ondernemingen in Duitsland facturen uitschrijven zonder btw?

Of een factuur met of zonder btw wordt uitgeschreven, hangt af van verschillende belastingregels. Het ontbreken van btw op een factuur betekent niet automatisch dat de factuur onjuist of onvolledig is. De btw-wetgeving omschrijft uitdrukkelijk bepaalde omstandigheden waaronder er geen btw in rekening mag worden gebracht of dit optioneel is.

Belangrijke gevallen zijn onder andere:

• Toepassing van de kleineondernemersregeling volgens artikel 19 van de Duitse btw-wet (UStG)
  
• Bepaalde belastingvrije transacties
  
• Intracommunautaire leveringen aan ondernemingen in andere EU-lidstaten
  
• Leveringen waarop de verleggingsregeling van toepassing is
  
• Exportleveringen naar landen buiten de EU
  

Juridische basis voor btw-vrijstelling

Artikelen 19, 4 en 6a van de Duitse btw-wet (UStG) bieden het relevante juridische kader voor mogelijke btw-vrijstellingen in Duitsland.

Toepassing van de kleineondernemersregeling volgens artikel 19 UStG

Volgens artikel 19 UStG komen ondernemingen in aanmerking voor de kleineondernemersregeling als hun totale inkomsten in het voorgaande jaar lager waren dan € 25.000 en in het lopende boekjaar naar verwachting niet meer dan € 100.000 bedragen. Kleine ondernemers zijn vrijgesteld van het in rekening brengen van btw. Dit betekent dat ze facturen zonder btw kunnen uitschrijven. Omdat belastingtarieven en belastingbedragen niet zijn opgenomen, wordt het factuurbedrag als eindtotaal vermeld. Deze facturen moeten echter een bijbehorende notitie bevatten waarin duidelijk staat dat de uitgever is vrijgesteld van het in rekening brengen van btw.

Onder deze vereenvoudigingsregel zijn kleine ondernemers over het algemeen niet verplicht om voorlopige btw-aangiften of jaarlijkse btw-aangiften in te dienen bij het belastingkantoor. Uitzonderingen gelden alleen voor intracommunautaire aankopen en transacties waarop de verleggingsregeling van toepassing is. Kleine ondernemers kunnen geen aanspraak maken op een belastingaftrek, dus alle betaalde btw blijft een definitieve kostenpost voor de onderneming.

Belastingvrije transacties op grond van artikel 4 UStG

Artikel 4 UStG bevat een gedetailleerde lijst met transacties. Dit omvat onder meer medische behandelingen, bepaalde educatieve diensten, verzekerings- en financiële transacties, en andere wettelijk gedefinieerde activiteiten. Hoewel deze diensten over het algemeen belastbaar zijn, voorziet de btw-wet in hun vrijstelling.

In de praktijk betekent dit dat er geen btw wordt vermeld op de bijbehorende facturen. Tegelijkertijd moeten de bedrijven die de facturen uitschrijven een verwijzing opnemen naar de specifieke belastingvrijstelling op grond van artikel 4 UStG.

Intracommunautaire leveringen op grond van artikel 6a UStG

Volgens artikel 6a UStG kunnen leveringen van goederen vanuit Duitsland naar andere EU-lidstaten in aanmerking komen als belastingvrije intracommunautaire leveringen, op voorwaarde dat de ontvanger een onderneming is met een geldig btw-identificatienummer uitgegeven door een andere EU-lidstaat. Daarnaast moet er bewijs worden geleverd dat de goederen naar de andere lidstaat zijn vervoerd.

Wat zijn de regels voor factureren binnen Duitsland, de EU en naar derde landen?

Hoe met de btw op facturen wordt omgegaan, hangt voornamelijk af van het land waarin de goederen of diensten worden geleverd. De doorslaggevende factor is of de transactie uitsluitend binnenlands is (binnen Duitsland), binnen de EU plaatsvindt of met een entiteit in een derde land is. In elk afzonderlijk geval gelden er andere juridische mechanismen voor de belastingheffing of vrijstelling.

De nadruk ligt op de verschillende belastinggrondslagen voor de btw: de Duitse markt als de standaard belastingregio, de interne EU-markt met specifieke documentatie- en identificatievereisten, en de internationale handel in goederen en diensten met derde landen. De plaats van levering bepaalt of de btw wordt gerapporteerd, of deze wordt weggelaten of dat deze wordt overgedragen aan een andere belastingplichtige partij.

Factureren binnen Duitsland

Binnen Duitsland zijn leveringen van goederen en diensten over het algemeen onderworpen aan de btw onder de Duitse btw-wetgeving. In deze gevallen wordt de btw meestal op een factuur vermeld en door de leverancier afgedragen, tenzij er nationale uitzonderingen van toepassing zijn, zoals de kleineondernemersregeling onder artikel 19 van de UStG of belastingvrijstellingen onder artikel 4 van de UStG. In deze gevallen wordt er geen btw op de factuur vermeld, hoewel de plaats van levering in Duitsland is.

Volgens artikel 14 van de UStG moet een conforme factuur die binnen Duitsland wordt uitgegeven de volgende verplichte informatie bevatten:

• Volledige naam en adres van het bedrijf dat de goederen of diensten levert
  
• Volledige naam en adres van de ontvanger van het product of de dienst
  
• Uitgiftedatum van de factuur
  
• Datum van levering of andere levering (d.w.z. de uitvoeringsperiode)
  
• Belastingnummer dat door het belastingkantoor aan het leverende bedrijf is verstrekt of het btw-identificatienummer (btw-nummer) dat door de centrale belastingdienst (Federal Central Tax Office) is verstrekt
  
• Opeenvolgend, uniek factuurnummer
  
• Hoeveelheid en soort geleverde producten of de omvang en soort van de geleverde dienst
  
• Prijs (netto) en totaalbedrag; in het geval van vrijstellingen komt het totaalbedrag op de factuur overeen met het eindbedrag zonder de btw
  
• Toepasselijk btw-tarief en het bijbehorende belastingbedrag, of in het geval van vrijstellingen of toepassing van de kleineondernemersregeling, een bijbehorende opmerking dat de levering is vrijgesteld van de btw of dat er geen btw verschuldigd is
  

Factureren binnen de EU

Facturen voor vrijgestelde intracommunautaire leveringen naar andere EU-landen moeten de verplichte informatie bevatten zoals vastgelegd in artikel 14 van de UStG, plus het btw-nummer van de ontvanger en een opmerking dat het om een intracommunautaire levering gaat. Het bewijs dat de goederen naar het land van bestemming zijn vervoerd, hoeft niet op de factuur zelf te staan. Duitse ondernemingen hoeven geen btw op hun facturen te vermelden als aan de vereisten voor intracommunautaire levering wordt voldaan. Belastingheffing vindt over het algemeen plaats in het land van bestemming van de ontvanger.

Wanneer een Duitse onderneming diensten levert aan een onderneming in een andere EU-lidstaat, wordt dit over het algemeen aangemerkt als een levering van intracommunautaire diensten. In dergelijke gevallen verschuift de plaats van levering naar het land van de ontvanger volgens artikel 3a van de UStG. De btw wordt daar in rekening gebracht onder de verleggingsregeling. Dit betekent dat Duitse ondernemingen een factuur zonder btw kunnen uitschrijven. De factuur moet echter wel een bijbehorende opmerking bevatten dat de btw de verantwoordelijkheid van de ontvanger is.

Leveringen van goederen of diensten aan particulieren binnen de EU vallen daarentegen onder de regels voor binnenlandse verkopen. Ondernemingen in Duitsland moeten de Duitse btw op hun facturen vermelden, tenzij er speciale vrijstellingen gelden. Ondernemingen die grensoverschrijdende verkopen van goederen op afstand uitvoeren, moeten bijzonder goed letten op de EU-brede drempel van € 10.000. Over het algemeen is de btw verschuldigd in het land van bestemming als de omzet deze drempel overschrijdt. Deze belasting wordt meestal afgedragen via de One Stop Shop (OSS).

Factureren naar derde landen

Er gelden andere btw-regels voor zaken die worden gedaan met entiteiten die zich in derde landen bevinden in plaats van in de interne EU-markt. Elk land heeft eigen regelgeving waar Duitse ondernemingen zich aan moeten houden. Afhankelijk van het specifieke derde land kunnen de verleggingsregeling of andere lokale vereisten van toepassing zijn. In sommige landen moeten Duitse ondernemingen zich registreren voor belastingdoeleinden of een belastingvertegenwoordiger aanstellen om voor hen aan de lokale vereisten te voldoen. Een grondige beoordeling van de landspecifieke regelgeving is daarom noodzakelijk.

Onder bepaalde voorwaarden kunnen leveringen van goederen van Duitsland naar derde landen worden behandeld als vrijgestelde export volgens artikel 4a van de UStG in combinatie met artikel 6 van de UStG. De voorwaarde is dat de goederen ook daadwerkelijk het Duitse of EU-douanegebied verlaten, en dat dit wordt gedocumenteerd via de juiste exportdocumentatie. Als de export kan worden bewezen, mag er op de factuur geen Duitse btw staan. Daarnaast moeten Duitse bedrijven een opmerking op de factuur plaatsen over de vrijgestelde status.

De btw is verschuldigd over grensoverschrijdende B2B-diensten volgens de plaats van levering. Als de plaats van levering in een derde land ligt (op de maatschappelijke zetel of de vestigingsplaats van de ontvanger), is de levering niet onderworpen aan de Duitse btw. In dit geval wordt er geen Duitse btw op de factuur vermeld; het is echter wel aan te raden om een opmerking toe te voegen, zoals 'Niet onderworpen aan belasting op grond van artikel 3a, lid 2 van de UStG'. Als het derde land de verleggingsregeling gebruikt, moet dit op de factuur worden vermeld.

In welke gevallen verschuift de aansprakelijkheid voor btw naar de ontvanger?

In principe is de leverancier van goederen of diensten aansprakelijk voor btw en draagt deze af aan het belastingkantoor. In bepaalde gevallen bepaalt de btw-wet echter dat de aansprakelijkheid voor btw verschuift naar de ontvanger. Dit staat bekend als de verleggingsregeling. Volgens deze procedure schrijft de leverancier een factuur uit exclusief btw, terwijl de ontvanger de btw berekent en afdraagt aan de bevoegde belastingdienst.

De verleggingsregeling is bedoeld om grensoverschrijdende transacties te vereenvoudigen en belastingfraude te voorkomen. Toepassing van de procedure vereist dat aan de wettelijke vereisten voor een verschuiving van de btw-aansprakelijkheid wordt voldaan. In dergelijke gevallen moet de factuur een bijbehorende notitie bevatten.

Belangrijke toepassingen van de verleggingsregeling zijn onder andere:

• Intracommunautaire levering van diensten aan ondernemingen binnen de EU, op voorwaarde dat de plaats van dienst in de EU-lidstaat van de ontvanger is
  
• Bepaalde B2B-diensten met een plaats van dienst in een derde land, op voorwaarde dat het betreffende land de verleggingsregeling toepast en de plaats van dienst in dat land is
  
• Bouwdiensten gefactureerd tussen ondernemingen in de bouwsector op grond van artikel 13b UStG
  
• Leveringen van bepaalde metalen, schroot en afvalmaterialen waarvoor het UStG bepaalt dat de btw-aansprakelijkheid verschuift naar de ontvanger
  
• Leveringen van mobiele telefoons, geïntegreerde schakelingen en bepaalde elektronische producten die wettelijk vastgestelde waardedrempels overschrijden
  
• Schoonmaakdiensten voor gebouwen gefactureerd tussen ondernemingen die zich bezighouden met dergelijke activiteiten
  
• Bepaalde leveringen van grond en onroerend goed, op voorwaarde dat aan de vereisten van artikel 13b UStG wordt voldaan
  
• Levering van gas, elektriciteit, warmte of koeling in specifieke, wettelijk geregelde omstandigheden
  

Voorafgaand aan facturering moeten ondernemingen in Duitsland controleren of ze daadwerkelijk aan de vereisten voldoen om de verleggingsregeling toe te passen. Fouten met betrekking tot btw kunnen fiscale gevolgen hebben voor zowel de uitgever van de factuur als de ontvanger van de dienst.

Verplichte notitie voor facturen zonder btw

Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste zinnen die je als notitie op de facturen moet opnemen, afhankelijk van het specifieke geval:

• Kleineondernemersregeling: "Geen btw verschuldigd in overeenstemming met artikel 19 UStG"
  
• Belastingvrije transacties op grond van artikel 4 UStG: Neem een verwijzing op naar de toepasselijke belastingvrijstelling op grond van artikel 4 UStG
  
• Belastingvrije intracommunautaire levering: "Belastingvrije intracommunautaire levering op grond van artikel 4, nr. 1b in combinatie met artikel 6a UStG"
  
• Belastingvrije exportlevering naar een derde land: "Belastingvrije exportlevering op grond van artikel 4, nr. 1a in combinatie met artikel 6 UStG"
  
• B2B-dienst met plaats van dienst in een derde land: "Niet belastingplichtig, op grond van artikel 3a, lid 2 UStG"
  
• Verleggingsregeling: "De ontvanger van de dienst is aansprakelijk voor eventuele belasting"
  

Veelvoorkomende oorzaken van extra belastingaanslagen

Verzoeken om extra belastingbetalingen ontstaan vaak doordat formele of inhoudelijke btw-vereisten niet correct zijn toegepast. Facturen zonder btw zijn bijzonder gevoelig voor fouten.

Extra belastingaanslagen zijn vaak het gevolg van onvolledige of ontbrekende factuurgegevens, inclusief verplichte gegevens zoals factuurnummer, prestatieperiode en het btw-nummer of de btw-ID van de klant. Ook worden facturen regelmatig gemarkeerd omdat ze geen bijbehorende notitie bevatten over btw-vrijstellingen of de verleggingsregeling. Daarnaast is het altijd belangrijk om de plaats van levering correct te bepalen.

Andere veelvoorkomende oorzaken van extra belastingaanslagen hebben betrekking op de onjuiste toepassing van btw-vrijstellingen. Voorbeelden zijn onder meer:

• Onjuiste toepassing van de kleineondernemersregeling
  
• Een intracommunautaire levering verkeerd categoriseren
  
• Het niet in acht nemen van leveringsdrempels voor particuliere klanten in de EU
  
• Het niet goed documenteren van exportleveringen aan derde landen
  

Hoe Stripe Tax je kan helpen te voldoen aan de btw-regelgeving

Stripe Tax helpt ondernemingen in Duitsland het juiste btw-bedrag te berekenen bij de facturatie, het aantal fouten te minimaliseren en de verwerking te vereenvoudigen - ongeacht of je een entiteit in Duitsland, een ander EU-land of een derde land factureert. Stripe Tax zorgt ervoor dat alle verplichte informatie is opgenomen, berekent automatisch de juiste belastingbedragen en voegt de nodige notities toe over btw-vrijstellingen of de verleggingsregeling. Dit betekent dat je facturen altijd in overeenstemming zijn met de wettelijke voorschriften, zelfs wanneer je transactievolume stijgt of je internationale activiteiten uitbreiden.

Daarnaast maakt Tax het, door belastinggegevens automatisch vast te leggen en te verwerken, eenvoudiger om voorlopige btw-aangiften en jaarlijkse btw-aangiften voor te bereiden. Hierdoor kun je het risico op onjuiste facturen, extra belastingaanslagen of vragen van de belastingautoriteiten minimaliseren.

Veelgestelde vragen over facturen zonder btw

Hieronder vind je de antwoorden op de belangrijkste vragen over facturen zonder btw in Duitsland.