De gevolgen van PSD2 voor marktplaatsen en platforms:

Een Stripe-gids over wijzigingen in de Europese wetgeving

Inleiding

Met de nieuwe Europese betaalwet, ook wel PSD2 (tweede Payment Services Directive) genoemd, zijn er belangrijke veranderingen doorgevoerd die grote gevolgen hebben voor bedrijven die platforms of marktplaatsen aanbieden in Europa. Veel van deze bedrijven kunnen nu niet meer vertrouwen op een vergunningsvrijstelling die eerder van toepassing was.

Bij een typische marktplaats, waarbij een platform fungeert als tussenpartij voor zowel kopers als verkopers zonder zelf producten of diensten te verkopen, mag het platform geen betalingen meer ontvangen die kopers verschuldigd zijn aan verkopers. Als de marktplaats dit wel doet, moet deze een betaalvergunning aanvragen bij een toezichthouder en een gereguleerd bedrijf worden. Stripe Connect biedt dergelijke platforms een alternatief: platforms die Stripe Connect gebruiken, ontvangen geen betalingen die kopers verschuldigd zijn aan verkopers en hoeven geen vergunninghoudende aanbieder van gereguleerde betaaldiensten te worden. Zo kunnen zij zich blijven concentreren op hun marktplaatsactiviteiten. Meer informatie over de wijzigingen in de regelgeving als gevolg van PSD2 vind je in onze onderstaande gids.

Bedrijven die platforms of marktplaatsen aanbieden, behoren tot de meest succesvolle internetbedrijven en veranderen de manier waarop we vandaag de dag kopen en verkopen. Marktplaatsbedrijven zijn er in alle soorten: van on-demanddiensten tot B2B-platforms, van crowdfunding tot de deeleconomie, en van e-commerce- tot ticketplatforms. Deze bedrijven bieden toegang tot wereldwijde klanten, geven consumenten meer keuze en maken het voor verkopers mogelijk om hun bedrijven veel verder te laten groeien dan voorheen mogelijk was. Stripe ondersteunt veel van deze platforms met Stripe Connect, een uniek en wettelijk product voor platformbetalingen.

Online platforms werken als centrale portals die transacties tussen kopers en verkopers mogelijk maken. Er is wereldwijd een enorme en diverse platformindustrie ontstaan, van pioniersplatforms als eBay en Amazon tot recentere successen als Shopify, Etsy en Kickstarter. Deze platforms bieden zowel klanten als leveranciers nieuwe markten en opties. In Europa zijn veel innovatieve platforms ontwikkeld, zoals Deliveroo, Catawiki en ManoMano, evenals nieuwe fintech-platforms zoals Zopa en Monzo.

Naarmate platforms een steeds belangrijkere factor worden voor digitale handel in Europa, is er ook steeds meer toezicht op gekomen om te zorgen dat bescherming van klanten, witwasbestrijding en concurrentieregels gelijke tred blijven houden met technologische innovatie. Bij het faciliteren van betalingen voor duizenden platforms over de hele wereld, zijn wij al veel van de wettelijke uitdagingen voor platforms tegengekomen.

In deze gids delen we enkele inzichten in de manier waarop platforms in Europa het beste kunnen omgaan met de wetswijzigingen in PSD2, die grote gevolgen hebben voor betalingsbeheer door platforms. Veel platforms in Europa die betalingen ontvangen, vertrouwden op de vrijstelling voor een betaalvergunning voor zogenaamde handelsagenten. We gaan in op hoe deze vrijstelling is gewijzigd met ingang van januari 2018 en de gevolgen hiervan op de juridische situatie van platforms in Europa. Hoewel dit geen juridisch advies is (platforms moeten zelf hun unieke opzet beoordelen), zijn onze inzichten gebaseerd op onze eigen ervaringen met de complexe betaalwetten waar wij mee te maken kregen bij de ontwikkeling van ons product voor platformbetalingen, Stripe Connect.

De belangrijkste verandering voor platforms is dat wanneer ze diensten verlenen aan zowel kopers als verkopers (zoals bij de meeste platforms het geval is), ze alleen geen gereguleerd bedrijf met vergunning hoeven te worden wanneer ze geen geld bezitten of beheren, maar dit uitbesteden aan een betaaldienstverlener die hiervoor een vergunning heeft. Stripe Connect springt in op deze juridische kwestie voor platforms door de complexiteit van betaalvergunningen te vereenvoudigen en te zorgen dat naleving van wetten minder belastend wordt voor platforms.

Hoe werken platforms vandaag de dag?

Contractuele opzet

De meeste online platforms zijn zodanig opgezet dat het platform uitsluitend de verkoop door de verkoper aan de klant (koper) mogelijk maakt, maar niet de rol van verkoper of wederverkoper vervult. De verkoper voert de verkoop aan de koper uit en vervolgens is de koper een betaling verschuldigd aan de verkoper. Het platform legt het economische risico meestal bij de verkoper, die ook verantwoordelijk is voor bepaalde financiële, juridische en fiscale verplichtingen die horen bij de verkoop van producten of diensten aan de koper. Voorbeelden van plichten die de verantwoordelijkheid zijn van de verkoper en niet van het platform, zijn onder andere aansprakelijkheid voor: aan een consument geleverde producten, geretourneerde producten, lokale btw-vereisten en vergunnings- of verzekeringsvereisten voor producten of diensten waarvoor een vergunning is verleend of die verzekerbaar zijn (bijvoorbeeld een verplichte aansprakelijkheidsverzekering voor taxi’s).

Deze typische marktplaatsconstructie waarbij verkopen worden gefaciliteerd maar het platform zelf niets verkoopt, is essentieel voor het economische succes van vele platforms die anders vaak niet zouden kunnen bestaan. Platforms proberen te zorgen dat hun rol uitsluitend het faciliteren van de verkoop van producten of diensten inhoudt. Dit doen ze door in hun contracten met verkopers tekst op te nemen zoals: "het contract voor het leveren van de dienst wordt gesloten tussen jou en de klant"; of "het platform speelt alleen een faciliterende of ondersteunende rol"; of "de verantwoordelijkheid van het platform is beperkt tot het beschikbaar stellen van de site, toepassing en diensten". Platforms gaan vaak geen contract aan met de koper, en de verkoper gaat een contract aan met zowel de koper als het platform.

Opzet van betalingen

Zelfs wanneer de koper een betaling verschuldigd is aan de verkoper, beheren veel platforms de betalingen zelf en fungeren ze als tussenpartij tussen kopers en verkopers. Wanneer de koper een betaling doet voor het product of de dienst, ontvangt het platform vaak de betaling en betaalt deze vervolgens uit aan de verkoper.

Deze flow van betalingen die de koper verschuldigd is aan de verkoper, is vaak niet in lijn met contractuele aansprakelijkheid, zoals hieronder wordt getoond. Hoewel het platform niet verkoopt aan de koper en geen recht heeft op een betaling van de koper, ontvangt het platform vaak wel de betaling die de koper verschuldigd is aan de verkoper. De verplichting van de koper aan de verkoper wordt echter niet voldaan of opgeheven wanneer het platform het geld ontvangt.

Wanneer het platform betalingen van de koper ontvangt voor verkopen die de verkoper heeft gedaan en dus geld verwerkt waarvan de verkoper de begunstigde eigenaar is, wordt dit volgens de meeste interpretaties van Europese betaalwetten beschouwd als een gereguleerde activiteit. Hiervoor moet het platform een betaalvergunning verkrijgen, tenzij voor het platform een vrijstelling geldt. Veel platforms die op deze manier betalingen beheren, maakten gebruik van de vrijstelling voor handelsagenten die geldig was onder PSD1 (de voorganger van PSD2) als grondslag voor het werken zonder vergunning. Deze vrijstelling is echter gewijzigd in PSD2. Voordat we de vrijstelling voor handelsagenten gaan bespreken, is het nuttig te begrijpen welke betaaldiensten gereguleerd zijn.

Wat zijn gereguleerde betaaldiensten?

De volgende activiteiten worden in de EU beschouwd als gereguleerde betaaldiensten:

  • een betaalrekening beheren en de mogelijkheid bieden om geld te storten op of op te nemen van een betaalrekening: bijvoorbeeld het aanhouden van geld voor een handelaar op een bankrekening voordat het geld wordt uitbetaald volgens de instructies van de handelaar;
  • betaaltransacties uitvoeren: bijvoorbeeld betalingen van klanten aan handelaren verwerken;
  • betaalinstrumenten uitgeven of betaaltransacties verwerven: bijvoorbeeld het ontvangen en verwerken van creditcardtransacties;
  • geldoverschrijvingen: bijvoorbeeld geld namens een betaler overschrijven naar een begunstigde;
  • betaalinitiatiediensten: nieuw in PSD2, bijvoorbeeld het initiëren van een betaling (zoals een bankoverschrijving) van de bankrekening van een klant naar een handelaar;
  • rekeninginformatiediensten: nieuw in PSD2, bijvoorbeeld het bieden van geconsolideerde of samengevoegde informatie over betaalrekeningen die worden aangehouden bij betaaldienstverleners.

Met Stripe Connect verlenen we gereguleerde betaaldiensten aan platforms in Europa, krachtens onze autorisatie als Instelling voor elektronisch geld.

Als een platform geld dat een koper verschuldigd is aan een verkoper in bezit of beheer krijgt en dit geld later uitbetaalt aan de verkoper, wordt het platform beschouwd als verlener van gereguleerde betaaldiensten (zoals het beheer van een betaalrekening, het uitvoeren van betaaltransacties of geldoverschrijvingen), tenzij het platform onder een vrijstelling valt, bijvoorbeeld de vrijstelling voor handelsagenten.

Wat is de vrijstelling voor handelsagenten?

Platforms hebben gebruikgemaakt van de vrijstelling voor handelsagenten door te beweren dat ze optreden als handelsagent die geautoriseerd is voor het onderhandelen over of het sluiten van verkopen van producten of diensten namens de verkoper. Bij deze constructie wordt de koper niet beschouwd als iemand die betaalt aan het platform maar aan de verkoper, via diens handelsagent (het platform). De verkoper wordt juridisch beschouwd als begunstigde zodra de betaling is ontvangen door zijn agent: het platform. Veel platforms hebben geprobeerd gebruik te maken van deze vrijstelling, zodat ze geen vergunninghoudende aanbieder van gereguleerde betaaldiensten hoefden te worden.

Veel toezichthouders in Europa hanteren het standpunt dat platforms bij het koppelen van vraag en aanbod op de markt (kopers en verkopers samenbrengen met een website of app) handelen voor zowel de betaler (bestellingen en betalingen van de koper ontvangen, evenals de koper eventueel voordelen bieden zoals lidmaatschapskortingen) als de begunstigde (de ontvangen bestellingen en betalingen verzenden naar de verkoper). Vóór de invoering van PSD2 was het in sommige landen toegestaan dat een handelsagent handelde namens zowel de betaler als de begunstigde, maar andere landen pasten de vrijstelling strenger toe en stonden alleen toe dat de handelsagent handelde namens één van de partijen: de betaler of begunstigde, maar niet beide. Daarnaast hanteerden sommige toezichthouders de regel dat het platform niet kon worden beschouwd als een handelsagent omdat er geen werkelijke onderhandeling over of sluiting van de verkoop door het platform plaatsvond. Deze inconsistente toepassing van de vrijstelling voor handelsagenten was problematisch voor platforms omdat, in tegenstelling tot een betaalvergunning, een vrijstelling in een bepaald land niet in heel Europa geldig was.

De vrijstelling voor handelsagenten onder PSD2

Door PSD2 is het grijze gebied met betrekking tot handelsagenten verdwenen. De vrijstelling voor handelsagenten geldt nu alleen wanneer een handelsagent overduidelijk handelt namens één van de partijen (de betaler of de begunstigde), maar niet namens beide partijen. Als een platform voor beide partijen handelt, heeft een platform alleen vrijstelling voor de vergunningsplicht als het geen geld in bezit of beheer heeft (en hiervoor gebruikmaakt van een vergunninghoudende betaaldienstverlener). Een gangbaar standpunt van toezichthouders in heel Europa is dat platforms die zelf de betalingen beheren, geen gebruik meer kunnen maken van de vergunningsvrijstelling voor handelsagenten. In PSD2 is de vrijstelling voor handelsagenten als volgt geformuleerd:

"betalingstransacties tussen de betaler en de begunstigde die worden uitgevoerd via een handelsagent die middels een overeenkomst gemachtigd is om voor rekening van alleen de betaler of alleen de begunstigde de verkoop of aankoop van goederen of diensten via onderhandelingen tot stand te brengen of te sluiten"

De wijziging wordt uitgelegd in de inleiding van PSD2, waarin staat dat de vrijstelling voor handelsagenten onder PSD1:

"…zeer verschillend werd toegepast door de lidstaten. In bepaalde lidstaten is het gebruik van de vrijstelling toegestaan voor e-commerceplatforms die handelen als tussenpartij namens zowel individuele kopers als verkopers zonder een echte marge te rekenen voor het onderhandelen over of sluiten van de verkoop of aankoop van goederen of diensten. Een dergelijke toepassing van de vrijstelling is niet in lijn met de bedoelde inhoud van die richtlijn en hierbij lopen consumenten mogelijk meer risico omdat de aanbieders buiten de bescherming van het wettelijke raamwerk vallen. Afwijkende toepassingen hebben ook geleid tot verstoorde concurrentie op de betaalmarkt. Om deze knelpunten aan te pakken, moet de vrijstelling van toepassing zijn wanneer agenten handelen namens alleen de betaler of alleen de begunstigde, ongeacht of zij geld van de klant in bezit hebben of niet. Wanneer agenten handelen namens zowel de betaler als de begunstigde (zoals bepaalde e-commerceplatforms), mogen zij alleen gebruikmaken van de vrijstelling als zij nooit geld van klanten in bezit of in beheer krijgen."

Om de wijziging van de vrijstelling voor handelsagenten te verduidelijken, stelt de FCA (Financial Conduct Authority) in het VK het volgende:

"Een voorbeeld van een situatie waarbij een platform handelt namens zowel de betaler als de begunstigde is wanneer een betaler geld kan overschrijven naar een rekening waarover het platform de controle of het beheer heeft, maar deze overschrijving niet betekent dat de schuld van de betaler aan de begunstigde is voldaan, en het platform vervolgens de betreffende bedragen overschrijft naar de begunstigde, op basis van een overeenkomst met de begunstigde."

De FCA noemt ook het specifieke voorbeeld van een online platform voor fondsenwerving dat donaties accepteert voordat het deze overdraagt aan de beoogde ontvanger. Ze zeggen dat een dergelijk platform geen gebruik kan maken van de vrijstelling voor handelsagenten omdat het "geen handelsagent is die op basis van een overeenkomst bevoegd is voor het onderhandelen over of het sluiten van de verkoop of aankoop van goederen of diensten namens ofwel de betaler ofwel de begunstigde, maar namens zowel de betaler als de begunstigde".

De beperking van de vrijstelling voor handelsagenten is bedoeld om betalingen van consumenten aan verkopers te beschermen en om oneerlijke concurrentie tegen te gaan. Wanneer een platform betalingen ontvangt die de koper verschuldigd is aan de verkoper, aanvaardt de verkoper niet alleen de contractuele verplichting jegens de koper, maar ook het bijkomende kredietrisico als het platform zijn betalingsverplichtingen niet kan nakomen en de verkoper niet kan betalen. Vanuit het oogpunt van concurrentie is het doel van PSD2 dat in heel Europa dezelfde regels gelden met betrekking tot de toepassing van de vrijstelling voor handelsagenten door afzonderlijke landen.

Overige PSD2-overwegingen voor platforms

De test op regulier beroep of reguliere bedrijfsactiviteit

Platforms moeten ook nagaan of hun betaaldiensten een "regulier beroep of reguliere bedrijfsactiviteit" zijn. Krachtens PSD2 worden vergunningen "alleen verleend aan dienstverleners die betaaldiensten bieden als regulier beroep of reguliere bedrijfsactiviteit". Het standpunt van de FCA hierover is informatief en luidt dat "de diensten op zichzelf moeten worden geleverd als regulier beroep of reguliere bedrijfsactiviteit en niet slechts als aanvulling op een andere bedrijfsactiviteit" en dat "het feit dat een dienst wordt geleverd als onderdeel van een pakket niet per se betekent dat deze dienst een aanvulling vormt op de andere diensten; de vraag is of die dienst op zichzelf wordt uitgevoerd als een regulier beroep of reguliere bedrijfsactiviteit". Wanneer een platform betalingen ontvangt van kopers en de verkopers betaalt voor alle transacties die worden uitgevoerd op het platform, is het moeilijk voor te stellen dat deze diensten slechts worden beschouwd als aanvullende diensten en niet als een regulier beroep of reguliere bedrijfsactiviteit van een dergelijk platform.

Vrijstelling voor beperkte netwerken

Deze vrijstelling geldt voor een zeer beperkt aantal activiteiten, zoals ‘closed loop’-betalingen (betalingen zijn alleen mogelijk bij specifieke verkopers). Als platforms binnen het zeer kleine bereik van de vrijstelling voor beperkte netwerken vallen, moeten ze de betreffende toezichthouder informeren als hun betalingstransacties in de afgelopen 12 maanden hoger zijn geweest dan € 1 miljoen. Hierna kan de toezichthouder namelijk als eis stellen dat ze een betaalvergunning moeten aanvragen.

Hoe benadert Stripe betalingen voor platforms?

Tijdens het ontwerpen van Stripe Connect wilden we dat de last van de Europese betaalwetten zou worden gedragen door Stripe en onze vergunning voor elektronisch geld, en niet door de platforms. Daarom hebben we een volledig nieuw product gemaakt en betaalflows ontworpen die zorgen dat platforms geen geld in bezit of beheer krijgen.

Om redenen die hierboven zijn besproken, is de commerciële realiteit dat de meeste platforms verkopen willen faciliteren in plaats van zelf verkopen te doen. Omdat ze handelen namens zowel kopers als verkopers, is het essentieel dat deze platforms geen geld in bezit of beheer krijgen. Dit is de belangrijkste juridische pijler voor de ontwikkeling van Connect door Stripe en een van de voornaamste redenen waarom veel platforms in Europa hebben gekozen voor Stripe.

Met Connect gaat Stripe contracten aan met zowel de verkoper als het platform om betalingen aan de verkoper en kosten voor het platform te voldoen. Geld dat de koper verschuldigd is aan de verkoper komt nooit in het bezit of beheer van het platform. In plaats daarvan wordt dit geld ten behoeve van de verkoper gestort op de gereguleerde Stripe-bankrekening voor geld van klanten, waarna Stripe het geld uitbetaalt aan de verkoper. De gereguleerde betaaldiensten worden verleend door Stripe en niet door het platform, waardoor het platform niet hoeft te voldoen aan de hoge wettelijke eisen voor het verkrijgen van een betaalvergunning of een vrijstelling. Als we weer kijken naar ons gecombineerde diagram voor aansprakelijkheid en geldstromen, werkt Connect als volgt:

Connect draagt niet alleen de last van de betaalwetten, maar het productontwerp van Connect biedt ook andere voordelen en beschermingen voor platforms, waaronder:

  • onboarding en identiteitscontrole van klanten (ken-je-klant): Stripe accepteert verkopers als Stripe-gebruikers en controleert hun identiteit in overeenstemming met geldende verplichtingen voor witwasbestrijding;
  • Stripe biedt verkopers een omgeving op maat. Zo kunnen verkopers bijvoorbeeld accepteren dat het platform de omgeving van de verkoper beheert, waaronder de UI, de rapportage, het beheer van uitbetalingen en de communicatie met de Stripe-API;
  • innovatieve betaalfunctionaliteit binnen Connect die ondersteuning biedt voor veel bedrijfsmodellen, bijvoorbeeld one-to-many, many-to-many, aanhouden van geld, afschrijvingen van rekening, Instant Payouts en meer;
  • lokale afhandeling van transacties, wat leidt tot betere acceptatie en betalingen van klanten tegen lagere kosten in meer dan 135 valuta’s en voor verschillende typen betalingen, waaronder SEPA-incasso’s, Sofort, Alipay, WeChat Pay en meer;
  • lokale uitbetalingen aan verkopers in lokale valuta’s, waardoor platforms hun activiteiten kunnen internationaliseren zonder lokale entiteiten of bankpartners (uitbetalingen zijn mogelijk in meer dan 15 valuta’s in meer dan 30 landen over de hele wereld);
  • bescherming van gevoelige kaartgegevens tot PCI-niveau 1, zodat platforms zich geen zorgen hoeven te maken over PCI-naleving;
  • geavanceerde modellering en machine-learning in Stripe Radar om transacties volledig te bewaken, fraude te ontdekken en voorkomen, en om actie te ondernemen wanneer we verdachte activiteiten constateren.

Samengevat biedt Connect platforms in Europa een geavanceerdere en wettelijke betaalflow waarmee ze hun overeenkomsten met verkopers kunnen afstemmen op de naleving van lokale betaalwetten zonder dat ze zelf een betaalvergunning moeten aanvragen en een gereguleerd bedrijf moeten worden. Stripe draagt de juridische last, zodat platforms hun tijd en middelen kunnen richten op hun bedrijfsvoering. Vele honderden platforms met verkopers in heel Europa hebben al gekozen voor Stripe Connect, zodat ze geen eigen betaalvergunning nodig hebben en niet hoeven te voldoen aan de strenge vrijstellingsvereisten.

Deze gids wordt aangeboden ter informatie en platforms moeten altijd zelf hun eigen unieke juridische situatie beoordelen. Als je vragen hebt over Stripe Connect, horen we graag van je.

Terug naar Connect
You’re viewing our website for Austria, but it looks like you’re in the United States.