De wijdverbreide acceptatie van digitale betalingen heeft de manier waarop ondernemingen opereren, hun cashflows beheren en diensten aan klanten leveren ingrijpend veranderd. In deze context is het voor elk bedrijf dat wil innoveren noodzakelijk om te begrijpen wat digitale valuta is en hoe elektronisch geld (ook wel e-money genoemd) in Italië werkt.

Dit artikel gaat in op wat elektronisch geld is, de verschillen tussen elektronisch geld en virtuele valuta, en de rol van instellingen voor elektronisch geld (Electronic Money Institutions / EMI's). We bekijken wat je met een EMI-vergunning in Italië kunt doen, wanneer het zinvol is om er een aan te vragen en hoe je die kunt verkrijgen, met de nadruk op de Italiaanse en Europese regelgeving. Tot slot bekijken we de tools en infrastructuur die nodig zijn om met elektronisch geld te werken, zodat je de optie kunt kiezen die het beste bij jouw businessmodel past.

Wat staat er in dit artikel?

• Wat is elektronisch geld?
  
• Gebruik van elektronisch geld in Italië: gegevens en trends
  
• Wat is het verschil tussen elektronisch geld en virtuele valuta?
  
• Wat is een instelling voor elektronisch geld (EMI)?
  
• Wat kun je doen met een EMI-vergunning in Italië?
  
• Italiaans en EU-regelgevingskader
  
• Wanneer moet je een EMI-vergunning aanvragen?
  
• Hoe vraag je een EMI-vergunning aan?
  
• Technologische infrastructuur die nodig is voor EMI's – en hoe Stripe je kan helpen
  

Wat is elektronisch geld?

Elektronisch geld is een vorm van digitale valuta die je via apparaten zoals smartphones, tablets of computers kunt gebruiken om betalingen te doen of te ontvangen zonder contant geld te gebruiken.

Het is dus een alternatief voor fysiek contant geld: in plaats van papiergeld of munten wordt de waarde digitaal opgeslagen en kan deze worden gebruikt om goederen en diensten te kopen, zowel online als in fysieke winkels. Een typisch voorbeeld van elektronisch geld is het saldo op een prepaidkaart of in een digitale wallet.

Het is belangrijk om te weten dat elektronisch geld in Italië niet zomaar wordt gecreëerd, maar wordt uitgegeven door erkende instellingen, zoals banken en EMI's. Deze instellingen zetten traditioneel geld om in digitale vorm, waardoor ondernemingen en klanten op een veilige en gereguleerde manier met elektronisch geld kunnen betalen.

Wat zijn de verschillende soorten elektronisch geld?

De belangrijkste soorten elektronisch geld zijn:

• Prepaidkaarten (herlaadbaar of voor eenmalig gebruik)

• Digitale wallets (smartphone-apps voor betalingen en overschrijvingen)

• Betaalkaarten (creditcards of debitcards die in digitale vorm worden gebruikt)

• Elektronisch geldrekeningen aangeboden door EMI's (digitale rekeningen van niet-banken waarmee gebruikers elektronisch geld kunnen opslaan en gebruiken voor betalingen, overschrijvingen en online aankopen)

Al deze tools zijn ontworpen om betalingen met elektronisch geld te vergemakkelijken zonder dat er contant geld nodig is.

Gebruik van elektronisch geld in Italië: gegevens en trends

Het gebruik van elektronisch geld in Italië is de afgelopen jaren aanzienlijk gegroeid en is een steeds gangbaarder consumentengewoonte geworden. Volgens het Innovative Payments Observatory van de Polytechnische Universiteit van Milaan bereikten digitale betalingen in Italië in 2025 een totaal transactievolume van € 518 miljard, een stijging van 7% ten opzichte van 2024. Dit bevestigt dat betalingen met elektronisch geld nu een structureel onderdeel van de economie zijn.

Na de historische verschuiving weg van contant geld in de afgelopen jaren blijft het betalingssysteem zich ontwikkelen: vandaag de dag wordt 45% van de consumentenuitgaven in Italië gedaan met elektronisch geld, terwijl contant geld nog maar 38% uitmaakt. Ook bankoverschrijvingen en automatische incasso’s blijven groeien en zijn nu goed voor 17% van het totaal.

Deze gegevens laten zien dat elektronisch geld in Italië niet langer alleen maar een alternatief voor contant geld is; het is juist de belangrijkste manier waarop ondernemingen en klanten hun betalingen regelen. Voor bedrijven betekent dit dat het aanbieden van elektronische betaaloplossingen noodzakelijk is om concurrerend te blijven en aan de marktverwachtingen te voldoen.

Wat is het verschil tussen elektronisch geld en virtuele valuta?

In de omgangstaal worden de termen ’elektronisch geld’ en ’virtuele valuta’ vaak door elkaar gehaald, maar ze verwijzen naar heel verschillende instrumenten. Het is belangrijk om het verschil te begrijpen om veilige en conforme betaaloplossingen te kunnen kiezen. Laten we de belangrijkste kenmerken van beide eens bekijken.

Elektronisch geld

Elektronisch geld is een gereguleerd instrument dat is ontworpen om veilige en traceerbare digitale betalingen mogelijk te maken. Een typisch voorbeeld is het saldo op een prepaidkaart of in een digitale wallet. Elektronisch geld wordt veel gebruikt door ondernemingen en klanten in hun dagelijkse activiteiten en heeft de volgende kenmerken:

• Fungeert als een digitale versie van traditionele valuta (zoals de euro)

• Wordt uitgegeven door een bevoegde instantie, zoals een bank of EMI

• Wordt gereguleerd en gecontroleerd door autoriteiten (in Italië door de Bank van Italië)

• Vertegenwoordigt een vordering op de uitgever

• Heeft een stabiele waarde door de koppeling aan een officiële valuta

• Kan worden gebruikt om veilig online en in de winkel te betalen

Virtuele valuta

Virtuele valuta valt daarentegen onder een bredere categorie van digitale activa, die vaak worden gekenmerkt door een grotere autonomie ten opzichte van het traditionele financiële systeem en door verschillende niveaus van regulering. Voorbeelden hiervan zijn cryptovaluta's of andere digitale activa. In de praktijk geldt voor virtuele valuta:

• Een waarde heeft die niet per se gekoppeld is aan een officiële valuta

• Niet wordt uitgegeven door een centrale autoriteit of bevoegde instantie

• Niet altijd onderworpen is aan uitgebreide regelgeving

• Geen vordering op een uitgever vertegenwoordigt

• Een waarde kan hebben die volatiel is en in de loop van de tijd kan variëren

Kortom: elektronisch geld is een gereguleerd instrument dat is ontworpen voor dagelijkse betalingen, terwijl virtuele valuta in een bredere en minder gestandaardiseerde categorie valt. Voor een onderneming is dit onderscheid essentieel om binnen een duidelijk regelgevingskader te opereren en klanten betrouwbare betaalmethoden aan te bieden.

Wat is een instelling voor elektronisch geld (EMI)?

Een EMI is een financiële tussenpersoon die bevoegd is om elektronisch geld uit te geven en betaaldiensten te verlenen. In wezen is het een gereguleerde entiteit die traditionele valuta (zoals euro's) kan omzetten in digitale vorm en deze beschikbaar kan stellen aan gebruikers via tools zoals wallets, prepaidkaarten of betaalrekeningen.

Een EMI geeft alleen elektronisch geld uit na ontvangst van geld. Wanneer een klant geld op een app of kaart zet, wordt dat bedrag omgezet in elektronisch geld en kan het worden gebruikt om een betaling te doen.

EMI's opereren binnen een specifiek regelgevend kader en zijn geautoriseerd door de Bank van Italië (of door andere Europese autoriteiten, indien gevestigd in de EU). Dit betekent dat ze moeten voldoen aan strenge eisen op het gebied van kapitaal, governance, cyberbeveiliging en antiwitwasmaatregelen.

In tegenstelling tot banken mogen EMI's het geld van klanten niet gebruiken voor kredietverstrekking, maar moeten ze dit juist beschermen – bijvoorbeeld door het gescheiden te houden van hun eigen activa – in overeenstemming met de beschermingsvereisten die in de wetgeving zijn vastgelegd.

Kortom, als je je afvraagt wie elektronisch geld mag uitgeven, is het antwoord: alleen erkende entiteiten zoals banken en EMI's. Voor ondernemingen bieden EMI's de infrastructuur waarmee ze op een conforme, schaalbare en veilige manier digitale betaaldiensten kunnen aanbieden binnen de Italiaanse elektronisch geldmarkt.

Wat kun je doen met een EMI-vergunning in Italië?

Het verkrijgen van een EMI-vergunning in Italië (ook wel vergunning voor elektronisch geld genoemd) opent een schat aan mogelijkheden voor ondernemingen. Met een vergunning kun je:

• Elektronisch geld uitgeven (zoals wallets of prepaidkaarten)

• Digitale betaaldiensten aanbieden

• Betaalrekeningen voor klanten beheren

• Directe betalingen met elektronisch geld faciliteren

Een praktisch voorbeeld van elektronisch geld zijn fintechbedrijven die apps aanbieden voor betalingen en geldbeheer. In dit geval wordt elektronisch geld in Italië een strategisch instrument voor het ontwikkelen van nieuwe businessmodellen.

Bovendien stelt de vergunning bedrijven in staat om ook in andere EU-landen actief te zijn, dankzij het ’Europese paspoort’, een mechanisme waarmee ze in de hele EU diensten kunnen aanbieden zonder in elk afzonderlijk land een nieuwe vergunning aan te vragen.

Italiaans en EU-regelgevingskader

Elektronisch geld wordt in Italië voornamelijk geregeld door de Geconsolideerde Bankwet (TUB) en door Europese richtlijnen, waaronder de herziene Richtlijn Betaaldiensten (PSD2) en de richtlijn inzake elektronisch geld.

In de wetgeving wordt duidelijk gedefinieerd wat elektronisch geld is en worden de vereisten voor exploitanten vastgelegd. De Bank van Italië is de bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor het verlenen van vergunningen aan en het toezicht op exploitanten van elektronisch geld.

Als je elektronisch geld en virtuele valuta vergelijkt, wordt duidelijk dat het eerste onder een duidelijk omschreven regelgevingskader valt, terwijl het laatste wordt geregeld door recentere regelgeving, zoals de Europese verordening inzake crypto-activa (MiCA).

Voor ondernemingen betekent dit dat het werken met elektronisch geld in Italië compliance vereist met regelgeving met betrekking tot:

• Witwasbestrijding (AML)

• Gegevensbescherming

• Betalingsveiligheid

• Klantbescherming

Wanneer moet je een EMI-vergunning aanvragen?

Niet alle ondernemingen hoeven een EMI te worden. Het is zinvol om een vergunning aan te vragen wanneer:

• Je de uitgifte van elektronisch geld rechtstreeks wilt beheren

• Je innovatieve financiële diensten aanbiedt

• Je hoge transactievolumes hebt

• Je een eigen betaalomgeving wilt creëren

Een marktplaats-platform zou bijvoorbeeld intern in Italië de betaalprocessen met elektronisch geld willen beheren. Het is echter belangrijk om rekening te houden met de kosten en de complexiteit die hiermee gepaard gaan. In veel gevallen is het efficiënter om samen te werken met een aanbieder die al een vergunning heeft.

Hoe vraag je een EMI-licentie aan?

Het aanvragen van een EMI-licentie in Italië is een complex proces waarvoor toestemming van de Bank van Italië nodig is. Dit is niet zomaar een administratieve procedure, maar een grondige beoordeling van de soliditeit en betrouwbaarheid van de onderneming. Om de aanvraag te starten, moet je een uitgebreide set documenten indienen die de volgende onderdelen bevat:

• Een gedetailleerd businessplan
  
• Een beschrijving van de diensten die je wilt aanbieden
  
• Organisatiestructuur en bestuur
  
• Technologische systemen en IT-infrastructuur
  
• Risicobeheerprocedures
  
• Beleid inzake witwasbestrijding en betalingsbeveiliging
  

Het is belangrijk om aan te tonen dat het bedrijf over de nodige expertise beschikt, zowel op management- als op operationeel niveau.

Een andere belangrijke factor is het startkapitaal, dat in verhouding moet staan tot het soort activiteit (over het algemeen minimaal € 350.000, zoals bepaald in artikel 4 van Richtlijn 2009/110/EG), samen met het vermogen om de bescherming van klantengelden te waarborgen, die gescheiden moeten worden gehouden van de activa van het bedrijf.

Zodra de aanvraag is ingediend, start de Bank van Italië een beoordelingsproces dat verzoeken om aanvullende informatie en verdere verduidelijking kan omvatten. Het doel is om te controleren of het bedrijf in staat is om veilig, transparant en in overeenstemming met de wet te opereren.

Het verkrijgen van een EMI-vergunning vergt dus tijd, middelen en een grondige voorbereiding. Daarom is het belangrijk om, voordat je deze weg inslaat, zorgvuldig te beoordelen of je businessmodel de investering rechtvaardigt of dat er snellere en efficiëntere alternatieven zijn om betaaldiensten aan te bieden.

Hoe lang duurt het om een EMI-vergunning te krijgen?

De doorlooptijd voor het verkrijgen van een EMI-vergunning in Italië hangt af van verschillende factoren. De wetgeving schrijft voor dat de vergunning binnen ongeveer 90 dagen na het indienen van een volledige aanvraag moet worden afgegeven, maar in de praktijk kan het proces langer duren – mogelijk zelfs enkele maanden – vanwege verzoeken om aanvullende informatie en de complexiteit van het beoordelingsproces, dat kan afhangen van verschillende factoren, zoals:

• Volledigheid van de documentatie
  
• Bedrijfstructuur
  
• Mate van projectinnovatie
  
• Voor veel ondernemingen vormt deze lange doorlooptijd een aanzienlijke drempel om de markt voor elektronisch geld in Italië te betreden.
  

Technologische infrastructuur die nodig is voor EMI's en hoe Stripe je kan helpen

Technologisch gezien vereist het werken met elektronisch geld:

• Een veilige betaalinfrastructuur
  
• Systemen voor het beheer van wallets
  
• Integratie met betaalnetwerken
  
• Tools voor compliance en monitoring
  

Het intern opzetten van deze stack kan kostbaar en complex zijn. Daarom kiezen veel bedrijven voor alternatieve oplossingen zoals Stripe. Met Stripe Embedded Finance kun je financiële functies rechtstreeks in je producten integreren zonder dat je een EMI-licentie hoeft aan te vragen.
Stripe biedt een conforme, schaalbare infrastructuur, waardoor je betalingen, wallets en cashflows kunt beheren zonder zelf een directe uitgever van elektronisch geld te hoeven worden. Zo kun je geavanceerde elektronisch geld-betalingservaringen bieden en tegelijkertijd tijd, kosten en complexiteit verminderen.

Lees meer over Stripe Embedded Finance of ga vandaag nog aan de slag.