Belasting toegevoegde waarde (btw)-carrouselfraude misbruikt bewerkingen van het belastingsysteem in transacties tussen ondernemingen in verschillende EU-landen. Dit kan ertoe leiden dat de btw niet wordt betaald of dat er onterechte btw-tegoeden ontstaan. Italiaanse ondernemingen die binnen de EU goederen kopen of verkopen, moeten begrijpen hoe deze opzet werkt. Zelfs als er geen intentie is om deel te nemen aan fraude, kunnen ondernemingen onbewust betrokken raken bij toeleveringsketens waartoe plofbedrijven ('shell companies') of andere frauduleuze entiteiten behoren.

In dit artikel leggen we btw-carrouselfraude uit, inclusief de belangrijkste betrokken partijen en hun bewerkingen (bijv. verdwijnende handelaren, bufferbedrijven en brokers). Daarnaast geven we enkele recente voorbeelden van btw-carrouselfraude in Italië, naast een grote grensoverschrijdende zaak in de elektronicasector.

We bekijken ook de mogelijke gevolgen van btw-carrouselfraude voor ondernemingen, de risico's om op te letten bij transacties met leveranciers en klanten, en de maatregelen om blootstelling te verminderen – van het verifiëren van intra-EU-btw-nummers tot het monitoren van het risico van individuele transacties.

Kernpunten

• Belasting toegevoegde waarde (btw)-carrouselfraude misbruikt de regels voor intra-EU-transacties. Ondernemingen kopen goederen uit een ander EU-land zonder dat de leverancier btw in rekening brengt, verkopen ze door en passen daarbij het nationale btw-tarief toe, waarna ze deze vervolgens niet betalen. Ondertussen kunnen andere partijen in de keten de btw die aan hen in rekening is gebracht, aftrekken.
  
• Ondernemingen kunnen deel gaan uitmaken van de keten zonder de fraude te organiseren of zich hiervan bewust te zijn. Volgens de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie kan het recht op aftrek niet automatisch worden ontzegd. Het is vooral belangrijk om vast te stellen of de onderneming wist of had moeten weten dat de transactie was gekoppeld aan belasting toegevoegde waarde (btw)-fraude.
  
• Bepaald gedrag kan vragen om diepgaande controles, zoals abnormaal lage prijzen, onduidelijke economische structuren, transacties die moeilijk te rechtvaardigen zijn en inconsistenties tussen facturen, betalingen en het verkeer van goederen. Geen van deze elementen alleen bewijst echter het bestaan van belasting toegevoegde waarde (btw)-carrouselfraude.
  
• Bescherming tegen belasting toegevoegde waarde (btw)-carrouselfraude omvat controles die aansluiten bij de mogelijke risico's, waaronder due diligence voor zakenpartners, controles van intra-EU-btw-nummers via het VAT Information Exchange System (VIES) en het bewaren van documenten. Transactiemonitoring kan een extra controlelaag toevoegen, maar is geen vervanging van belastingcontroles van de toeleveringsketen.
  

Wat is belasting toegevoegde waarde (btw)-carrouselfraude?

Om btw-carrouselfraude te begrijpen, is het handig om te weten hoe btw-aftrek doorgaans werkt. Wanneer een onderneming goederen of diensten koopt, betaalt de onderneming ook btw aan de leverancier. Wanneer aan klanten wordt verkocht, wordt btw in rekening gebracht over die verkopen. Daarom draagt de onderneming bij de btw-vereffening niet het volledige btw-bedrag af dat bij klanten is geïnd. De btw die al is betaald over aankopen, kan worden afgetrokken.

Als een onderneming bijvoorbeeld € 22 aan btw betaalt bij een aankoop en vervolgens € 44 aan btw int via verkopen, betaalt de onderneming kort gezegd het verschil – € 22 – aan de belastingdienst.

Er gelden specifieke regels voor B2B-transacties tussen EU-landen. Als aan de vereisten is voldaan, levert de verkoper de intracommunautaire goederen zonder btw uit het eigen land in rekening te brengen. De aankoop is onderworpen aan de btw in de lidstaat van bestemming op grond van de regels voor intracommunautaire verwervingen. Voor intracommunautaire leveringen vanuit Italië is het toepasselijke juridische kader vastgelegd in artikel 41 van het wetgevend decreet nr. 331/1993.

Btw-carrouselfraude verstoort dit mechanisme. In de eenvoudigste vorm koopt een Italiaanse onderneming goederen van een leverancier in een andere lidstaat en verkoopt deze door in Italië, waarbij het standaard btw-tarief wordt toegepast. De onderneming int daardoor de belasting bij de klant, maar betaalt deze niet aan de belastingdienst. Vervolgens kan de koper verder in de keten de btw aftrekken die op de ontvangen factuur staat.

Dit veroorzaakt een mismatch. Eén partij trekt btw af – of vraagt in bepaalde situaties een terugbetaling aan voor btw – die een andere partij in de keten niet heeft betaald. In complexere constructies worden ook facturen voor niet-bestaande of subjectief niet-bestaande transacties gebruikt om onterechte btw-tegoeden te creëren. De Europese Commissie definieert btw-carrouselfraude – ook wel Missing Trader Intra-Community (MTIC)-fraude genoemd – als een veelvoorkomende vorm van btw-fraude in de EU.

De term 'carrousel' wordt gebruikt omdat de goederen worden doorverkocht aan een andere lidstaat en opnieuw in dezelfde keten kunnen worden ingebracht, waardoor de cyclus weer van voren af aan begint.

Hoe werkt btw-carrouselfraude?

Er is niet één specifiek model, maar een btw-carrouselfraudeketen kan bepaalde terugkerende rollen bevatten:

• Plofbedrijf of verdwijnende handelaar
  Deze entiteit koopt via een intracommunautaire transactie goederen van een onderneming in een andere lidstaat en verkoopt ze op de binnenlandse markt, waarbij het standaard Italiaanse btw-tarief op de factuur wordt toegepast. Het plofbedrijf int de btw op de factuur bij de klant, maar draagt deze niet af aan de belastingdienst. In een typische opzet komt de fraudeur ook de belastingverplichtingen niet na – zoals het indienen van de jaarlijkse btw-aangifte – en kan deze vervolgens de activiteiten staken of onvindbaar worden.
  
• Bufferbedrijven of doorgeefluikbedrijven
  Deze worden via een of meer tussentijdse transacties tussen het plofbedrijf en andere operators in de keten geplaatst. Ze hebben als doel het aantal stappen in het proces te vergroten en de relatie tussen de verdwijnende handelaar en de laatste entiteit in de keten te verbergen.
  
• Broker
  Deze rol is over het algemeen te vinden aan het einde van de keten en houdt in dat goederen op de binnenlandse markt worden gekocht en vervolgens worden doorverkocht aan een onderneming in een andere lidstaat. Op deze manier kan de broker een btw-tegoed claimen voor aankopen in Italië en tegelijkertijd een nieuwe intracommunautaire levering uitvoeren. In echte 'carrousel'-opzetten kunnen de goederen vervolgens opnieuw in dezelfde keten terechtkomen en kan de cyclus weer van voren af aan beginnen.
  

Hier is een voorbeeld van een vereenvoudigd model van btw-carrouselfraude:

• Een Duitse leverancier verkoopt goederen ter waarde van € 100.000 aan een Italiaanse onderneming zonder Duitse btw in rekening te brengen voor de intracommunautaire levering, in overeenstemming met de geldende regels.
  
• De Italiaanse onderneming, die als plofbedrijf fungeert, verkoopt de goederen door aan een andere Italiaanse onderneming voor € 100.000 plus btw.
  
• Het plofbedrijf int de btw, maar betaalt deze nooit aan de belastingdienst, terwijl de koper deze registreert als aftrekbare btw.
  
• De goederen kunnen een of meer bufferbedrijven passeren en terechtkomen bij een broker, die ze vervolgens doorverkoopt aan een onderneming in een andere lidstaat.
  
• Als de goederen vervolgens weer in dezelfde toeleveringsketen terechtkomen, kan de cyclus zich herhalen.
  

Btw-carrouselfraude: recente voorbeelden in Italië en de EU

Voorbeelden van btw-carrouselfraude die de afgelopen jaren aan het licht zijn gekomen, illustreren zowel de economische omvang van het fenomeen als de verscheidenheid aan getroffen sectoren.

Bologna: Operatie Carry-on-sell

In operatie Carry-on-sell – die in 2023 door de Italiaanse financiële politie openbaar is gemaakt – bleek uit het onderzoek dat er een vermeende btw-carrouselfraude zou zijn geweest die van 2016–2019 ruwweg € 44 miljoen aan belastingontduiking zou hebben opgeleverd.

Volgens de Italiaanse financiële politie kochten Italiaanse ondernemingen IT-producten (informatietechnologie) van een Poolse onderneming en werden deze vervolgens via andere ondernemingen doorgesluisd. Alleen al in de regio Bologna ontdekten de autoriteiten frauduleuze facturen met een totale waarde van ongeveer € 210 miljoen.

Prato: Metallo-onderzoek naar luxevoertuigen

In oktober 2025 kondigde het Europees Openbaar Ministerie (EOM) inbeslagnames aan als onderdeel van het Metallo-onderzoek naar een vermeende btw-carrouselfraude van in totaal € 42,8 miljoen in de handel in luxevoertuigen. Van 2019–2024 zouden er meer dan 1700 voertuigen van Duitsland naar Italië zijn geïmporteerd via plofbedrijven die op valse namen stonden geregistreerd en met valse facturen.

Napels: Fuel Family-onderzoek naar de brandstofsector

Het Fuel Family-onderzoek richtte zich op een netwerk dat actief was in de brandstofsector. In november 2025 kondigde het EOM preventieve inbeslagnames aan in verband met een vermeende btw-fraudezaak van € 260 miljoen. Volgens het onderzoek werd brandstof, die deels afkomstig was uit Kroatië en Slovenië, naar verluidt op de Italiaanse markt gebracht via een netwerk van meer dan 40 verdwijnende handelaren.

Moby Dick-onderzoek: grensoverschrijdend netwerk in de elektronicasector

In november 2024 startte het EOM een grootschalige internationale operatie tegen een vermeende btw-carrouselfraude ter waarde van ongeveer € 520 miljoen. Dit was gekoppeld aan de verkoop van AirPods, laptops en andere elektronische producten.

De uitgeschreven facturen van 2020–2023 bedroegen in totaal meer dan € 1,3 miljard en bij de operatie waren ondernemingen in veel landen betrokken. In 2026 vonden de eerste veroordelingen plaats. Op 17 september 2026 kondigde het EOM verdere veroordelingen en een inbeslagname van meer dan € 300 miljoen aan.

Deze voorbeelden van btw-carrouselfraude benadrukken een terugkerend patroon van waardevolle goederen die gemakkelijk kunnen worden verplaatst of doorverkocht, en waarbij sprake is van hoge transactievolumes.

Wat zijn de mogelijke gevolgen voor ondernemingen die betrokken zijn bij btw-carrouselfraude?

De gevolgen van btw-carrouselfraude zijn afhankelijk van de vermeende handelwijze, de rol van de onderneming en het niveau van bewustzijn. Hieronder staan enkele van de belangrijkste fiscale, administratieve, strafrechtelijke en financiële gevolgen die kunnen optreden, maar deze lijst is niet uitputtend en geldt niet voor elke zaak. Onderdeel uitmaken van een keten waarin een andere partij fraude pleegt, staat niet noodzakelijkerwijs gelijk aan deelname aan de fraudeketen.

Onbewuste betrokkenheid bij fraude

Bij subjectief niet-bestaande transacties moet de belastingdienst bewijzen – inclusief via objectief bewijs en vermoedens – dat de ontvanger van de factuur wist of had moeten weten dat de transactie onderdeel was van een btw-ontduikingsketen, door de typische zorgvuldigheid te betrachten die verwacht mag worden van een zakelijke operator in de sector. Het Hof van Cassatie heeft dit principe in 2025 herbevestigd.

Als de onderneming niet op de hoogte was van de fraude en de controles heeft toegepast die redelijkerwijs vereist zijn onder de specifieke omstandigheden, is het onderdeel uitmaken van de frauduleuze keten niet voldoende om het recht op btw-aftrek te verliezen.

Ontzegging van het recht op btw-aftrek en administratieve boetes

Als bewezen is dat de onderneming op de hoogte was of had moeten zijn van de fraude, kan de belastingdienst het recht op aftrek ontzeggen en de onterecht afgetrokken btw terugvorderen.

Aan deze terugvordering kunnen administratieve boetes worden toegevoegd. Na de hervorming van het belastingboetestelsel in 2024 kunnen overtredingen begaan op of na 1 september 2024 die betrekking hebben op onterechte btw-aftrek, resulteren in een boete die gelijk is aan 70% van het afgetrokken bedrag. Dit wordt uiteengezet in artikel 6, lid 6 van het wetgevend decreet nr. 471/1997.

Aan de andere kant, als de onterechte aftrek leidt tot een onjuiste btw-aangifte, is artikel 5, lid 4 van hetzelfde decreet van toepassing. Dit voorziet in een boete van 70% van de extra verschuldigde belasting of het verschil in het gebruikte tegoed, met een minimum van € 150.

Wanneer een onjuiste belastingaangifte het gevolg is van het gebruik van valse documentatie, niet-bestaande transacties of ander frauduleus gedrag, kan de boete met de helft tot het dubbele van het oorspronkelijke bedrag worden verhoogd. In het geval van facturen voor subjectief niet-bestaande transacties (d.w.z. transacties die wel hebben plaatsgevonden, maar waarvan de facturen naar andere partijen verwijzen dan de betrokken partijen), geldt de verhoging alleen voor de koper of client, als de deelname aan de fraude is bewezen.

Strafrechtelijke gevolgen

Strafrechtelijke aansprakelijkheid vereist aanvullende voorwaarden, naast louter deelname aan de keten of verlies van het recht op aftrek. Afhankelijk van de specifieke gedragingen kunnen verschillende belastingdelicten van toepassing zijn op grond van Wetsbesluit nr. 74/2000:

• Frauduleuze aangifte met behulp van facturen of andere documenten voor niet-bestaande transacties
  Artikel 2 van het besluit bepaalt een gevangenisstraf van vier tot acht jaar voor personen die dergelijke documenten gebruiken om fictieve uitgaven of andere passivaposten op te geven met als doel belastingontduiking. Dit omvat het gebruik van posten die betrekking hebben op niet-bestaande transacties. Als de fictieve uitgaven minder dan € 100.000,– bedragen, bestaat de straf uit een gevangenisstraf van een jaar en zes maanden tot zes jaar.
  
• uitgifte van facturen of andere documenten voor niet-bestaande transacties
  Artikel 8 van het besluit bepaalt ook een gevangenisstraf van vier tot acht jaar voor personen die dergelijke documenten uitgeven om derden in staat te stellen belasting te ontduiken. Als het onjuist weergegeven bedrag minder is dan € 100.000,– per belastingperiode, bestaat de straf uit een gevangenisstraf van een jaar en zes maanden tot zes jaar.
  
• het niet betalen van btw
  Artikel 10-ter van het besluit bepaalt een gevangenisstraf van zes maanden tot twee jaar wanneer de btw die op aangiften is vermeld en niet is betaald, meer dan € 250.000,– per belastingperiode bedraagt. Dit geldt onder de voorwaarden die in de bepaling zijn uiteengezet en op voorwaarde dat de schuld niet in termijnen wordt afbetaald.
  

Gevangenisstraffen voor belastingdelicten gelden voor personen die verantwoordelijk zijn voor crimineel gedrag, zoals bestuurders. De onderneming kan echter afzonderlijk te maken krijgen met bestuurlijke aansprakelijkheid op grond van Wetsbesluit nr. 231/2001 voor bepaalde belastingdelicten die in het belang of ten voordele van de onderneming zijn begaan. Dit omvat de toepassing van relevante geldboetes en maatregelen die de bedrijfsvoering kunnen beperken, indien van toepassing.

Inbeslagname en verbeurdverklaring

Naast fiscale en strafrechtelijke gevolgen kan er een aanzienlijke financiële impact zijn. Bij veroordelingen of straffen voor de delicten die zijn beschreven in Wetsbesluit 74/2000, bepaalt Artikel 12-bis de verbeurdverklaring van activa die het economische voordeel van het delict vertegenwoordigen, of van de vergoeding die is betaald om het te plegen. Wanneer dit niet mogelijk is, vereist het de verbeurdverklaring van andere activa die beschikbaar zijn voor de verantwoordelijke persoon voor een gelijkwaardige waarde.

De bepaling regelt ook inbeslagname met het oog op verbeurdverklaring en stelt specifieke waarborgen in wanneer de belastingschuld via een regulier plan in termijnen wordt afbetaald.

De waarschuwingssignalen van btw-carrouselfraude herkennen

Eén ongebruikelijk element bewijst niet het bestaan van btw-carrouselfraude. De aanwezigheid van een of meer onregelmatigheden kan echter aanleiding zijn om de leverancier, klant of specifieke transactie nader te onderzoeken.

Prijzen onder het marktniveau

Een prijs die aanzienlijk onder de typische marktomstandigheden ligt, kan wijzen op een risico dat nader onderzoek vereist. Dit geldt vooral wanneer het gaat om hoogwaardige of gemakkelijk door te verkopen goederen. In deze gevallen is het nuttig om te verifiëren of er een aannemelijke commerciële reden is voor het prijsverschil en de relevante documentatie te bewaren.

Bedrijfsstructuren die niet overeenkomen met het bedrijfsvolume

Verdere controles kunnen gepast zijn wanneer een nieuw opgericht bedrijf – of een bedrijf met een minimale bedrijfsstructuur – plotseling grote volumes goederen of transacties verwerkt. De aanwezigheid van slecht georganiseerde panden, een gebrek aan personeel of andere kenmerken die niet overeenkomen met de opgegeven bedrijfsactiviteit, kunnen aanleiding zijn voor een grondigere beoordeling van de entiteit.

Frequente wijzigingen in bedrijfs- of bankgegevens

Terugkerende wijzigingen in de statutaire zetel, bestuurders of bankrekeninginformatie van het bedrijf kunnen een andere reden tot bezorgdheid zijn, vooral in combinatie met andere onregelmatigheden. Verzoeken om betalingen over te maken naar rekeningen op naam van andere partijen dan de contractuele entiteit, vereisen ook nader onderzoek voordat je verdergaat.

Inconsistenties in documentatie en goederenverkeer

Facturen, bestellingen, verzenddocumenten en het goederenverkeer moeten consistente informatie bevatten. Discrepanties die moeilijk te verklaren zijn tussen de documentatie en de fysieke route van de goederen, kunnen verdere controles vereisen. Sommige onderzoeken naar btw-carrouselfraude hebben bijvoorbeeld transacties geïdentificeerd waarbij goederen in dezelfde logistieke hub bleven terwijl er meerdere verkopen werden geregistreerd.

Ongebruikelijke transactiepatronen

Voor ondernemingen die online verkopen, kunnen gegevens met betrekking tot individuele transacties onregelmatigheden aan het licht brengen. Plotselinge pieken in volumes, ongebruikelijke betaalmethoden of patronen die aanzienlijk afwijken van de geschiedenis van de klant, kunnen aanleiding zijn voor extra controles. Deze signalen hebben betrekking op het transactierisico en bewijzen op zichzelf niet het bestaan van btw-carrouselfraude.

Een onderneming beschermen tegen btw-carrouselfraude

Due diligence moet in verhouding staan tot de omstandigheden. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft verduidelijkt dat van een bedrijf niet kan worden verlangd dat het complexe onderzoeken uitvoert naar de volledige toeleveringsketen. Dit zou in feite taken die de verantwoordelijkheid zijn van de belastingdienst naar het bedrijf verschuiven. Wanneer er echter aanwijzingen zijn voor onregelmatigheden, kan het redelijk zijn om verdere verificatie van de betrouwbaarheid van de andere partij te verwachten.

Het intra-EU-btw-nummer controleren

Voor intra-EU-transacties is het controleren van het intra-EU-btw-nummer een van de basiscontroles. Het VAT Information Exchange System (VIES)-systeem van de Europese Commissie toont of een btw-nummer is geregistreerd voor grensoverschrijdende transacties binnen de EU.

Een 'geldige' VIES-reactie garandeert echter niet dat het bedrijf betrouwbaar is of dat een specifieke transactie zonder risico is. Op dezelfde manier impliceert een 'ongeldige' reactie niet noodzakelijkerwijs fraude. Het btw-nummer is bijvoorbeeld mogelijk nog niet geactiveerd voor intra-EU-transacties. De Europese Commissie raadt ook aan om uitgevoerde controles vast te leggen voor het geval van belastingcontroles.

De andere partij beoordelen en documentatie bewaren

Controleer voordat je een zakelijke relatie aangaat of de informatie die de andere partij verstrekt overeenkomt met de opgegeven bedrijfsactiviteiten, en onderzoek eventuele afwijkingen. De diepgang van deze controles kan toenemen wanneer de transactie risicofactoren met zich meebrengt, zoals prijzen die moeilijk te rechtvaardigen zijn of atypische leveringsvoorwaarden.

Het is ook handig om contracten, bestellingen, facturen, betalingsbewijzen, verzenddocumenten en resultaten van controles van intracommunautaire btw-nummers op orde te houden. Deze documentatie garandeert niet de afwezigheid van aansprakelijkheid, maar kan helpen bij het reconstrueren van de transactie en de door de onderneming uitgevoerde controles.

Hoe Stripe Radar kan helpen

Stripe Radar helpt fraude te detecteren en groei te stimuleren met behulp van AI die is getraind op gegevens uit het wereldwijde netwerk van Stripe. Radar helpt je onderneming te beschermen tegen fraude gedurende de hele levenscyclus van de klant voordat deze je bedrijfsresultaat beïnvloedt, en helpt je tegelijkertijd meer legitieme klanten en betalingen goed te keuren.

Radar kan je onderneming helpen met:

• Verlies door fraude voorkomen: De AI van Radar leert van meer dan $ 1,9 biljoen aan jaarlijkse transacties in het wereldwijde netwerk van Stripe. Hierdoor kan het fraudepatronen identificeren en blokkeren die individuele ondernemingen mogelijk niet zelf opmerken.

• Bescherming verenigen bij veranderende fraudeaanvallen: Radar brengt bescherming tegen transactiefraude, accountfraude en misbruik door klanten samen in één oplossing, zodat je beschikt over een geïntegreerde bescherming tegen de belangrijkste soorten fraude.

• Zich aanpassen als fraude zich ontwikkelt: Radar past zich continu aan op veranderende fraudepatronen, van eigen misbruik (first-party abuse) tot geautomatiseerde transacties, om je onderneming te helpen beschermen tegen nieuwe bedreigingen.

• Samenwerken met je bestaande technologiebundel: Gebruik Radar met Stripe-betalingen zonder dat er een integratie vereist is, of krijg toegang tot de intelligentie van Radar via programmeerbare API's, of je nu betalingen op Stripe verwerkt of niet.

Lees meer over Stripe Radar of ga vandaag nog aan de slag.

Veelgestelde vragen over carrouselfraude met de belasting toegevoegde waarde (btw)